Kilowatt

Een kilowatt (kW) is een eenheid van vermogen: 1 kilowatt is 1.000 watt. Vermogen geeft aan hoeveel energie een apparaat op een bepaald moment gebruikt of levert, niet hoeveel het over een langere periode verbruikt.

Kilowatt en kilowattuur zijn niet hetzelfde

kW en kWh worden vaak door elkaar gehaald, maar ze meten iets anders. Kilowatt is vermogen, kilowattuur is een hoeveelheid energie. Een elektrische kachel van 2 kW die drie uur aanstaat, verbruikt 6 kWh elektriciteit.

In het internationale stelsel van eenheden is de joule de eenheid voor energie: een watt is een joule per seconde. Omdat de joule voor huishoudelijk gebruik een kleine eenheid is, rekenen we op de energierekening met het wattuur en zijn duizendvoud, het kilowattuur.

Van vermogen naar verbruik

Je rekent van kilowatt naar kilowattuur met de tijd: het vermogen in kW vermenigvuldigd met het aantal uren geeft het verbruik in kWh. Een apparaat van 0,5 kW dat twee uur draait, verbruikt dus 1 kWh. Andersom werkt het niet: uit je jaarverbruik kun je niet afleiden welk vermogen je op een piekmoment vraagt. Twee huishoudens met precies hetzelfde jaarverbruik kunnen een heel verschillende piekbelasting hebben, afhankelijk van welke apparaten ze tegelijk gebruiken.

Waarom vermogen belangrijk is

Het gelijktijdige vermogen van je apparaten bepaalt hoe zwaar je elektriciteitsaansluiting wordt belast. Dat speelt vooral bij apparaten die veel vragen op hetzelfde moment:

• een warmtepomp;
• een inductiekookplaat;
• een laadpaal voor een elektrische auto;
• een elektrische boiler.

Binnen de woning is het beschikbare vermogen bovendien per groep in de meterkast begrensd. Slaat een automaat eruit, dan vroegen de apparaten op die groep samen meer vermogen dan de beveiliging toelaat, ook al zit je met je totale aansluiting nog ruim binnen de marge.

Met slim laden of energiemanagement kun je voorkomen dat meerdere zware apparaten tegelijk hun maximale vermogen vragen. Blijft de piek te hoog, dan kan een zwaardere aansluiting nodig zijn.

Vermogen op het net

Wat voor een woning geldt, geldt ook voor het elektriciteitsnet als geheel: niet de jaarlijkse hoeveelheid energie is de beperking, maar het vermogen dat op hetzelfde moment door de kabels moet. Dat is de kern van netcongestie: op drukke momenten is er te weinig transportcapaciteit beschikbaar.

Op je energierekening

Huishoudens rekenen hun elektriciteitsverbruik af per kWh; wat je meter daarvan optelt lees je af op de elektriciteitsmeter. Het vermogen komt terug in de netbeheerkosten: de doorlaatwaarde van je aansluiting bepaalt in welke categorie van het capaciteitstarief je valt. Voor het vergelijken van energiecontracten is dus vooral je jaarverbruik in kWh van belang, terwijl kW bepaalt hoe zwaar je installatie en aansluiting moeten zijn.

Bronnen: Milieu Centraal, Netbeheer Nederland, ACM. Geraadpleegd september 2026.