Draaistroom (krachtstroom)
Draaistroom, ook krachtstroom of 3-fasenstroom genoemd, is elektriciteit die via drie fasen tegelijk wordt geleverd. Zo'n aansluiting kan een groter elektrisch vermogen leveren dan een gewone aansluiting met een enkele fase.
Hoe drie fasen werken
In een normale Nederlandse installatie staat tussen een fase en de nuldraad ongeveer 230 volt. Tussen twee fasen onderling staat ongeveer 400 volt. Bij een enkele fase kan een apparaat alleen gebruikmaken van die ene fase; bij drie fasen kan de belasting worden verdeeld en is er meer vermogen beschikbaar.
Hoeveel je op enig moment kunt afnemen, wordt begrensd door de doorlaatwaarde van je aansluiting op het elektriciteitsnet. Die doorlaatwaarde wordt uitgedrukt in ampère per fase, bijvoorbeeld 1 x 35 A of 3 x 25 A.
Waar de naam draaistroom vandaan komt
De drie fasen bereiken hun maximale spanning niet op hetzelfde moment, maar kort na elkaar. In een elektromotor ontstaat daardoor een draaiend magnetisch veld, en daar verwijst de naam naar. Het is ook de reden dat zware motoren in de industrie, de bouw en de theaterwereld doorgaans op drie fasen draaien: ze lopen gelijkmatiger en kunnen meer arbeid leveren dan een motor op een enkele fase.
Wanneer heb je krachtstroom nodig?
In woningen is een 3-fasenaansluiting steeds gebruikelijker, doordat huishoudens vaker apparaten met een hoog vermogen gebruiken:
- een inductiekookplaat;
- een warmtepomp;
- een laadpaal voor een elektrische auto;
- een elektrische boiler of andere zware apparatuur.
Niet ieder apparaat gebruikt daadwerkelijk 400 volt. Veel apparaten verdelen hun vermogen over meerdere fasen en gebruiken per fase gewoon 230 volt. Hoeveel vermogen in kilowatt je tegelijk vraagt, bepaalt of je huidige aansluiting toereikend is.
Perilex is niet hetzelfde als krachtstroom
Een Perilex-aansluiting is een type wandcontactdoos en zegt op zichzelf niet welke elektrische aansluiting erachter zit. Een kookgroep kan bijvoorbeeld over twee groepen zijn verdeeld, terwijl een andere installatie werkelijk drie fasen gebruikt. Laat daarom altijd door een installateur controleren hoe de aansluiting en de groepenkast zijn uitgevoerd voordat een zwaar apparaat wordt aangesloten.
Aansluiting verzwaren
Heb je meer vermogen nodig dan je huidige aansluiting aankan, dan kan een verzwaring nodig zijn, bijvoorbeeld van 1 x 35 ampère naar 3 x 25 ampère. Dat regel je via je regionale netbeheerder en niet via je energieleverancier.
Voor het verzwaren rekent de netbeheerder eenmalige kosten. Hoeveel dat is, hangt af van je situatie en van de netbeheerder in jouw regio; vraag daarom vooraf een opgave op. Soms is ook aanpassing van de groepenkast door een installateur nodig.
| Doorlaatwaarde | Aantal fasen | Toelichting |
|---|---|---|
| 1 x 35 ampère | 1 | Veelvoorkomend in bestaande woningen |
| 3 x 25 ampère | 3 | Gebruikelijke stap bij verzwaren naar drie fasen |
| 3 x 80 ampère | 3 | Bovengrens van een kleine aansluiting |
Houd er rekening mee dat een grotere aansluiting hogere netbeheerkosten kan betekenen: het capaciteitstarief beweegt mee met de doorlaatwaarde van je aansluiting. Blijf je op of onder 3 x 80 ampère, dan houd je een kleine aansluiting en blijf je kleinverbruiker. Voor gas ligt die grens bij 40 m³(n) per uur. Boven die grenzen gelden andere regels, tarieven en marktprocessen.
Bronnen: Rijksoverheid (Energiewet), Netbeheer Nederland, ACM. Geraadpleegd september 2026.
