Laatst bijgewerkt op: 05 september 2026
Vastrecht
Vastrecht is een vast bedrag op je energierekening dat losstaat van hoeveel je verbruikt. Je betaalt het aan twee partijen: als vaste leveringskosten aan je energieleverancier en als onderdeel van de netbeheerkosten aan je netbeheerder.
Vastrecht heet bij je leverancier nu vaste leveringskosten
Vastrecht is de oudere term. Op hedendaagse aanbiedingen en facturen heet het leveranciersdeel meestal vaste leveringskosten: een vast bedrag per maand of per jaar voor administratie, facturatie en klantcontact, dat je betaalt of je nu veel of weinig afneemt. Het gaat om dezelfde soort kostenpost onder een nieuwere naam. Bij je netbeheerder wordt het woord vastrecht nog wel gewoon gebruikt, naast het capaciteitstarief en het meettarief.
Het verschil tussen de twee soorten vastrecht
| Vaste leveringskosten | Vastrecht netbeheer | |
|---|---|---|
| Aan wie je het betaalt | Je energieleverancier | Je regionale netbeheerder |
| Waarvoor | Administratie en klantcontact rond je energiecontract | Vaste kosten rond je aansluiting op het net |
| Wie het bedrag bepaalt | De leverancier zelf, in de vrije markt | De netbeheerder, gebonden aan een maximum van de ACM |
| Kun je het beïnvloeden? | Ja, door een leverancier met lagere vaste kosten te kiezen | Nee, je netbeheerder hangt af van je adres |
Wat je netbeheerder maximaal mag rekenen in 2026
Omdat je niet van netbeheerder kunt wisselen, stelt de ACM ieder jaar maximumtarieven vast. Voor 2026 gelden deze bovengrenzen (peildatum juni 2026).
| Post | Maximum 2026, exclusief btw |
|---|---|
| Vastrecht netbeheer | 18,00 euro per jaar |
| Meettarief elektriciteit | 38,11 euro per jaar |
| Meettarief gas tot en met G6 | 27,88 euro per jaar |
ACM ConsuWijzer noemt dezelfde meettarieven inclusief btw: maximaal 46,11 euro per jaar voor elektriciteit en 33,73 euro per jaar voor een gasaansluiting tot en met G6. Naast deze posten betaal je aan je netbeheerder het capaciteitstarief voor het transport. Dat is veruit de grootste post van de netbeheerkosten en verschilt per regio; meer daarover lees je bij transportkosten.
Lage vaste kosten zijn niet automatisch goedkoper
Een leverancier kan schuiven tussen vaste kosten en verbruikstarieven. Wie lage vaste leveringskosten adverteert, kan een hoger tarief per kWh of per kubieke meter rekenen, en andersom. Welke combinatie voor jou het gunstigst uitpakt, hangt af van je verbruik: bij een klein verbruik weegt het vaste bedrag zwaar, bij een groot verbruik telt het tarief per eenheid harder mee. Reken daarom altijd het jaarbedrag door met je eigen standaardjaarverbruik in plaats van losse tarieven naast elkaar te leggen.
Waar je het terugvindt op je rekening
- De vaste leveringskosten staan als aparte regel op je jaar- of eindafrekening, meestal per energiesoort en berekend naar het aantal dagen.
- De netbeheerkosten staan daar los van, vaak samengevat in een blok met onder meer vastrecht, capaciteitstarief, meettarief en de periodieke aansluitvergoeding.
- Verhuis je halverwege het jaar, dan betaal je beide posten naar rato van het aantal dagen dat je op het adres woonde.
- Ga je over naar een andere leverancier, dan verandert alleen het leveranciersdeel. De netbeheerkosten blijven precies hetzelfde.
Bronnen: ACM (tarievenbesluiten regionale netbeheerders 2026, acm.nl) en ACM ConsuWijzer (netbeheerkosten en de energierekening).
